Sunday, 21 January 2024

दशक ६ : समास १ (ओव्या २१,२२ आणि २३)

    ।।श्री राम समर्थ श्री राम ।।

ओव्या: 
देव वोळखावा येक। तेंचि ज्ञान तें सार्थक। 
येर अवघेंचि निरार्थक। पोट विद्या ।।२१।। 

जन्मवरी पोट भरिलें। देहाचें संरक्षण केलें। 
पुढें अवघेंचि वेर्थ गेलें। अंतकाळीं ।।२२।। 

येवं पोट भराव्याची विद्या। तयेसी म्हणों नये सद्विद्या। 
सर्वव्यापक वस्तु सद्या। पाविजे तें ज्ञान ।।२३।। 

मराठी अर्थ:
एकमेव देव ओळखणे हेच ज्ञान सार्थक करणारे असते, इतर सर्व केवळ पोट भरण्याच्या विद्या असून त्या निरर्थक आहेत. (२१)

संपूर्ण जन्म पोटासाठी खटाटोप करण्यात गेला आणि शरीर पोसण्यातच खर्ची घातला तर अंतकाळी पुढे ते सर्वच व्यर्थ जाणारे आहे. (२२)

तात्पर्य असे की, प्रपंच चालवून पोट भरायची जी विद्या तीच सद्विद्या अशी समजूत करून घेऊ नये तर कणाकणाला व्यापून राहाणारे जे तत्व आहे ते "याचि देही याचि डोळा" प्राप्त करून घेणे हेच खरे ज्ञान होय. (२३)


Share: